PRAKTISCHE ZAKEN ROND ERFENISSEN

DE AANVAARDING VAN DE ERFENIS ALS VOORAFGAANDE STAP NAAR DE VERDELING EN TOEWIJZING VAN DE ERFENIS

Het Burgerlijk Wetboek regelt in de artikelen 988 en volgende de procedure voor de aanvaarding van een erfenis als voorwaarde voor de verdeling ervan. Het is duidelijk dat de erfgenaam die niet wil deelnemen aan de verdeling van de goederen of deze niet wil verwerven, de erfenis moet verwerpen of ervan moet afzien. De niet-aanvaarding van de erfenis moet expliciet zijn en dit is een zeer belangrijk punt om te weten.

VRIJWILLIGE AANVAARDING VAN EEN ERFENIS

Artikel 988 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat zowel de aanvaarding als de verwerping volledig vrijwillige handelingen zijn. Zodra deze eenmaal zijn verricht, is er geen weg terug: ze zijn onherroepelijk. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen zuivere aanvaarding en aanvaarding onder voorbehoud van inventaris.

Het verschil is cruciaal. Bij een onvoorwaardelijke aanvaarding is de erfgenaam aansprakelijk voor alle schulden en lasten van de nalatenschap. Deze aansprakelijkheid geldt zowel voor de geërfde goederen als voor zijn eigen vermogen.

Anderzijds beperkt de aanvaarding onder voorbehoud van inventaris de aansprakelijkheid van de erfgenaam uitsluitend tot de waarde van de geërfde goederen. Zijn persoonlijke vermogen wordt dus niet vermengd met de schulden van de nalatenschap en wordt daar ook niet door aangetast.

VERPLICHTE AANVAARDING VAN EEN ERFENIS

De handelingen van een erfgenaam na het overlijden van de erflater zijn van cruciaal belang voor de andere erfgenamen. Vaak ondernemen sommige erfgenamen niet onmiddellijk actie en maken ze zelfs gebruik van de goederen om diverse redenen, zoals het afwachten van de verjaring van de belastingaanslag of bij gebrek aan financiële middelen om de formaliteiten te vervullen, waarbij ze er de voorkeur aan geven de beslissing over de bestemming van de goederen uit te stellen.

Hiervoor is unaniem akkoord onder de erfgenamen nodig en moeten hun belangen op één lijn liggen, wat vaak niet het geval is. Als een erfgenaam de erfenis niet aanvaardt en er ook geen afstand van doet, dwingt hij de anderen om actie te ondernemen om niet alleen te bepalen hoe de erfenis moet worden verdeeld, maar ook onder wie deze moet worden verdeeld. Daarom is het noodzakelijk de erfgenaam te verzoeken te beslissen of hij de erfenis aanvaardt of afwijst.

De artikel 1005 van de CC bepaalt dat elke belanghebbende die aantoont dat hij er belang bij heeft dat de erfgenaam de erfenis aanvaardt of verwerpt, zich tot de notaris kan wenden, opdat deze de erfgenaam meedeelt dat hij een termijn van dertig kalenderdagen heeft om de erfenis zonder voorbehoud of onder voorbehoud van inventaris aan te nemen, of de erfenis af te wijzen, en dat indien hij zijn wil niet binnen die termijn kenbaar maakt, de erfenis als onvoorwaardelijk aanvaard wordt beschouwd.

We moeten heel voorzichtig zijn als we op deze manier worden aangesproken, want als we niet reageren, verliezen we de mogelijkheid om onder voorbehoud van inventarisatie te aanvaarden, en kan dit ertoe leiden dat we met al ons huidige en toekomstige vermogen aansprakelijk worden gesteld voor de schulden van de overledene.

DE VERDELING VAN DE ERFENIS ALS VOLGENDE STAP

Nadat de erfenis is aanvaard, volgt de verdeling van de goederen. Dit kan bij een notaris plaatsvinden als de partijen het eens zijn, of via de rechter als er meningsverschillen zijn.

Bij de verdeling moet rekening worden gehouden met de door de erflater in het testament kenbaar gemaakte wil, die strikt moet worden nageleefd en uitgevoerd; indien er criteria voor de verdeling, toewijzing en legaten zijn vastgesteld, moet men zich dus houden aan de wil van de erflater.

Als er een executeur is aangesteld, is het duidelijk dat hij degene is die verantwoordelijk is voor de verdeling en alle formaliteiten.

Als er geen uitdrukkelijke bepaling is en de erfgenamen het niet eens zijn, kunnen zij bij notariële akte overeenkomen een verdeler aan te stellen. Deze deskundige zal bij de notaris de verdeling van de goederen regelen, waarbij hij de laatste wil van de erflater naleeft en de schulden van de nalatenschap afwikkelt.

Ons advies is om altijd een betrouwbare advocaat in te schakelen voor alle erfgenamen, die bij de notaris de verdeling en het kaveling van de goederen regelt. Aangezien er belasting moet worden betaald, wordt er gewerkt met de fiscale waarden van de goederen en hun marktwaarde. Een goede professionele aanpak maakt het gemakkelijker om tot overeenstemming te komen tegen aanzienlijk lagere kosten dan wanneer u een beroep doet op andere professionals.

Bovendien regelt de advocaat vanaf het begin alle formaliteiten bij de notaris, zodat de cliënten alleen maar hoeven langs te komen om te tekenen.

GEVOLGEN VAN HET NIET BEREIKEN VAN EEN VERDELINGSOVEREENKOMST

Dit is het slechtst denkbare scenario, aangezien het betekent dat men zich tot de rechtbank moet wenden om een procedure voor gerechtelijke verdeling van de nalatenschap in te leiden, zoals geregeld in de artikelen 782 tot en met 805 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

In dit geval moeten alle betrokkenen een advocaat en een procureur aanwijzen om in de procedure op te treden en hun rechten te verdedigen. Daarnaast zal de rechtbank een deskundige aanstellen die belast is met de taxatie van onroerend goed of andere goederen, evenals een verdeler.

Op basis van de taxaties zal hij de definitieve taxatie van de nalatenschap uitvoeren en de erfenissen aan de erfgenamen toewijzen.

Naast de financiële kosten die gepaard gaan met het inschakelen van de benodigde professionals, zoals een advocaat en een procureur voor elke partij, leidt de tijd die gerechtelijke procedures in beslag nemen tot ongewenste vertraging. Dit is in strijd met het belang van alle betrokken partijen. Daarom hebben we er in dit advocatenkantoor altijd naar gestreefd dit te voorkomen.

Het zijn ingewikkelde kwesties, omdat persoonlijke, financiële en ook familiale belangen hierin verweven zijn; en natuurlijk gaan die helaas vaak niet goed samen.